خوێندکاران و هاوکارانی بەڕێز،
بەشی زانستە زیندەییەکان بە شانازییەوە لەسەر ڕێڕەوی گەشەکردنی زانستی و توێژینەوەییدا هەنگاو دەنێت. بڕوای ئێمە وایە کە زانستی زیندەزانی نەک هەر دەروازەیەکە بۆ ناسینی سەرسوڕهێنەرەکانی ژیان، بەڵکوو ئامرازێکی بەهێزیشە بۆ چارەسەرکردنی تەحەددییەکانی ئەمڕۆی کۆمەڵگە و ژینگە. بە هەوڵی بەکۆمەڵی مامۆستایان، توێژەران و خوێندکاران، لە ساڵانی ڕابردوودا شاهیدی پێشکەوتنی بەنرخ بووین لە بوارەکانی فێرکاری، توێژینەوە و چالاکییە زانستییەکاندا. ئەم کاروانە بەرەو پێشە، دەرەنجامی پاڵنەری بەرز و پابەندبوونی ئێوەی ئازیزە بە فێرکاری، فێربوون و داهێنانەوە.

هیوادارین بە هاودڵی و پشتکار، بتوانین پێگەی زانستیی بەشی زانستە زیندەییەکانی زانکۆی کوردستان زیاتر لە جاران بەرز بکەینەوە و لە خزمەت گەشەپێدانی بەردەوام و داهاتوویەکی ڕووندا بین بۆ ناوچەکە و وڵاتەکەمان. داوا لە هەمووتان دەکەم کە بە وزە، داهێنەرانە و پاڵنەرێکی بەرزەوە لەم ڕێگەیەدا لەگەڵمان بن.

• بەرهەمهێنانی زانیاریی بنەڕەتی و کرداری لە بوارە نوێیەکانی وەک فیتۆکیمیا، بایۆتەکنۆلۆژی و زانستی دەماردا؛

• دۆزینەوە و پەرەپێدانی هۆکارە دەرمانییە نوێیەکان لە سەرچاوە سروشتی و دەستکردەکانەوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی نەخۆشییەکانی وەک شێرپەنجە و تێکچوونە دەمارییەکان؛

• پاراستن و بەکارهێنانی بەردەوام لە فرەچەشنیی زیندەیی خۆماڵی لە ڕێگەی ناسینەوە و هەڵسەنگاندنی بەهای ڕووەکە دەرمانییەکان و مشەخۆرەکان؛

• پێشکەشکردنی چارەسەرە بایۆتەکنۆلۆژی و ژینگەدۆستانەکان لە بوارەکانی کشتوکاڵ و پیشەسازیدا؛

• پەرەپێدانی توێژینەوەی یەکپارچە لە ڕێگەی گرێدانی زانستی دەمار، بایۆئینفۆرماتیک و نانۆتەکنۆلۆژی بۆ چارەسەرکردنی پرسە ئاڵۆزە زیندەییەکان.

ئامانجە ستراتیژییەکانی بەشی زانستە زیندەییەکانی زانکۆی کوردستان

• بەرهەمهێنانی زانیاریی بنەڕەتی و کرداری لە بوارە نوێیەکانی وەک فیتۆکیمیا، بایۆتەکنۆلۆژی و زانستی دەماردا؛

• دۆزینەوە و پەرەپێدانی هۆکارە دەرمانییە نوێیەکان لە سەرچاوە سروشتی و دەستکردەکانەوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی نەخۆشییەکانی وەک شێرپەنجە و تێکچوونە دەمارییەکان؛

• پاراستن و بەکارهێنانی بەردەوام لە فرەچەشنیی زیندەیی خۆماڵی لە ڕێگەی ناسینەوە و هەڵسەنگاندنی بەهای ڕووەکە دەرمانییەکان و مشەخۆرەکان؛

• پێشکەشکردنی چارەسەرە بایۆتەکنۆلۆژی و ژینگەدۆستانەکان لە بوارەکانی کشتوکاڵ و پیشەسازیدا؛

• پەرەپێدانی توێژینەوەی یەکپارچە لە ڕێگەی گرێدانی زانستی دەمار، بایۆئینفۆرماتیک و نانۆتەکنۆلۆژی بۆ چارەسەرکردنی پرسە ئاڵۆزە زیندەییەکان.

ئامانجە تایبەتەکانی بەشی زانستە زیندەییەکانی زانکۆی کوردستان

لەپێناو بەدیهێنانی ئامانجە ستراتیژییەکانی سەرەوەدا، ئامانجە کردارییەکانی بەش لە چوارچێوەی تەوەرەکانی توێژینەوەی ئەندامانی دەستەی زانستیدا بەم شێوازەی خوارەوە پێناسە دەکرێت:

١. لە بواری دۆزینەوەی دەرمان و فیتۆکیمیادا:

• ئامانج: جیاکردنەوە، ناسینەوە و هەڵسەنگاندنی چالاکیی زیندەییی پێکهاتە لاوەکییە ڕووەکی و میکرۆبییەکان.

• هەنگاوەکان: سکرینینگی سیستماتیکی سەرچاوە سروشتییەکان بۆ ڕێگریکردن لە ئەنزیمە سەرەکییەکان لە نەخۆشییەکاندا، هەڵسەنگاندنی چالاکیی دژە-شێرپەنجە و دیاریکردنی پەیوەندیی نێوان پێکهاتە و کارکردی ماددەکان.

٢. لە بواری زانستی دەمار و تێکچوونە ڕەفتارییەکاندا:

• ئامانج: تێگەیشتن لە میکانیزمە مۆلیکولاری و خانەیییە کاریگەرەکان لە ئاڵوودەبوون و نەخۆشییە دەمارییەکاندا.

• هەنگاوەکان: لێکۆڵینەوە لە گۆڕانکارییە ڕەفتارییەکان، دەربڕینی جینەکان و پرۆتینەکانی سیگنالێن لە مۆدێلە ئاژەڵییەکانی ئاڵوودەبوون بە مۆرفین، توێژینەوە لە داینامیکی میتۆکۆندریا لە نەخۆشییە داخورێنەرە دەمارییەکاندا و هەڵسەنگاندنی چالاکییە ناسینییەکان.

٣. لە بواری بایۆتەکنۆلۆژی و نانۆبایۆتەکنۆلۆژیدا:

• ئامانج: بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا نوێیەکان بۆ چارەسەرکردنی تەحەددییە زیندەیی و ژینگەییەکان.

• هەنگاوەکان: ئەندازیاریی مێتابۆلیکی بۆ بەرهەمهێنانی پێکهاتە بەنرخەکان، بەکارهێنانی نانۆتەکنۆلۆژی لە سیستەمە زیندەییەکاندا، توێژینەوە لە گۆڕینی زیندەیی (بیۆترانسفۆرمەیشن) لە ڕێگەی میکرۆئۆرگانیزمەکانەوە و پەرەپێدانی شێوازەکانی کانی‌سازیی زیندەیی.

٤. لە بواری فرەچەشنیی زیندەیی و سیستماتیکدا:

• ئامانج: ناسین و شیکردنەوەی گشتگیری جۆرە ڕووەکییەکان و مشەخۆرەکانی ناوچەکە.

• هەنگاوەکان: توێژینەوەی فلۆریستی، فیتۆکیمیایی و ڕووەکناسیی مرۆیی (ئیسنۆبۆتانی) ڕووەکە دەرمانییەکان، ئەنجامدانی توێژینەوەی سیستماتیک، ئیکۆلۆژی و فیلۆجینەتیک لەسەر مشەخۆرە کرمییەکانی بڕبڕەدارەکان.

٥. لە بواری بایۆئینفۆرماتیک و توێژینەوە پێکهاتەییەکاندا:

• ئامانج: بەکارهێنانی ئامرازە ژمێریارییەکان بۆ پێشبینیکردن و شیکردنەوەی پرسە زیندەییەکان.

• هەنگاوەکان: مۆدێلسازیی پێکهاتە و کارکردی پرۆتینەکان، شیکردنەوەی داتاکانی ئۆمیکس (Omics) و دیزاینی کۆمپیوتەریی دەرمان بۆ ئامانجە دەرمانییەکان.

ئاستی بەکالۆریۆس:

• بایۆلۆجیی خانەیی و گەردیلەیی

• بایۆتەکنۆلۆژی

ئاستی ماستەر:

• بایۆکیمیا

• بایۆلۆجیی ئاژەڵان - فیزیۆلۆجیی ئاژەڵان

• بایۆلۆجیی خانەیی و گەردیلەیی

• توێژینەوە لە چالاکیی ڕێگریکردنی ئەنزیمەکان لە ڕێگەی هۆکارە وەرگیراوەکان لە سەرچاوە سروشتییەکان بە ئامانجی ناسینەوەی دەرمانی گونجاو؛

• فیتۆکیمیا و بایۆتەکنۆلۆژیی پێکهاتە لاوەکییەکانی ڕووەک؛

• زانستی دەماریی ڕەفتاری و مۆلیکولار؛

• لێکۆڵینەوە لە گۆڕانکارییە ڕەفتاری و مۆلیکولارییەکانی پەیوەست بە ئاڵوودەبوون بە مۆرفین؛

• لێکۆڵینەوە لە چالاکییە ناسینییەکان و گۆڕانی دەربڕینی جین و پرۆتینی مۆلیکولە سیگنالێنەکانی مێشک لە مۆدێلە تاقیگەیییە ئاژەڵییەکاندا؛

• داینامیکی میتۆکۆندریا و نەخۆشییە داخورێنەرە دەمارییەکان؛

• نانۆبایۆتەکنۆلۆژی و گۆڕینی زیندەییی میکرۆبی؛

• کانی‌سازیی زیندەیی و کۆنترۆڵی زیندەیی لە کشتوکاڵدا؛

• ئەندازیاریی مێتابۆلیکی؛

• توێژینەوەی فرەچەشنیی ڕووەکی و ڕووەکە دەرمانییەکان؛

• سیستماتیک، ئیکۆلۆژی، بیۆجۆگرافیا و فیلوجینیی مشەخۆرە کرمییەکان لە بڕبڕەدارەکاندا؛

• چالاکیی دژە-شێرپەنجەیی بەرهەمە سروشتییەکان و پێکهاتە دەستکردەکان؛

• بایۆئینفۆرماتیک و پێکهاتە و کارکردی پرۆتینەکان.