دەربارەی بەشی زانستە ژیانییەکان

بەشی زانستە ژیانییەکانی زانکۆی کوردستان لە ساڵی ٢٠٠٦ بە وەرگرتنی خوێندکار لە ئاستی بەکالۆریۆس لە زیندەزانیی گشتی دامەزرا. ئەم پرۆگرامە تا شەش خول و تا مانگی ڕەزبەری ساڵی ٢٠١١ بەردەوام بوو. لە مانگی ڕەزبەری ٢٠٠٩ـەوە، وەرگرتنی خوێندکار لە پرۆگرامی زیندەزانیی خانەیی و مۆلیکولی بە پسپۆڕی بایۆتەکنۆلۆژیا دەستی پێکرد و تا خوێندکارانی وەرگیراوی ڕەزبەری ٢٠١٤ بەردەوام بوو. لە مانگی ڕەزبەری ٢٠١٥ـەوە، ناوی ئەم پرۆگرامە بە فەرمی بۆ بەکالۆریۆس لە «بایۆتەکنۆلۆژیا» گۆڕدرا و لەو کاتەوە ساڵانە لە ڕێگەی تاقیکردنەوەی گشتییەوە خوێندکاری بۆ وەردەگیرێت. سەرەڕای ئەمانە، لە ڕەزبەری ٢٠١٨ـەوە پرۆگرامی بەکالۆریۆس لە «زیندەزانیی خانەیی و مۆلیکولی» کرایەوە و ساڵانە خوێندکاری بۆ وەردەگیرێت. هەروەها، ئەم بەشە لە ساڵانی ٢٠٠٦ و ٢٠٢٣دا خوێندکاری لە بەشەکانی پەروەردەی زیندەزانی و فێرکاریی زیندەزانی وەرگرتووە و مامۆستای سەرکەوتووی پێگەیاندووە کە لە وەزارەتی پەروەردە دامەزراون یان دادەمەزرێن.

لە بواری خوێندنی باڵادا، بەشی زانستە ژیانییەکان سێ پرۆگرامی ماستەری هەیە. وەرگرتنی خوێندکار لە پرۆگرامی ماستەری زیندەزانیی خانەیی و مۆلیکولی لە ڕەزبەری ٢٠٠٨ـەوە دەستی پێکردووە و تا ئێستاش بەردەوامە. پرۆگرامی ماستەر لە بایۆکیمیا لە ڕەزبەری ٢٠١٥ و پرۆگرامی ماستەر لە فیزیۆلۆژیای ئاژەڵان لە ڕەزبەری ٢٠٢٠ـەوە خراونەتە سەر پرۆگرامەکانی بەشەکە.

لە ئێستادا، ستافی ئەکادیمیی بەشی زانستە ژیانییەکان پێکدێت لە ٩ ئەندامی دەستەی مامۆستایان (٢ پرۆفیسۆر، ١ پرۆفیسۆری یاریدەدەر و ٦ مامۆستای یاریدەدەر) و کارناسێکی بەش. دوای نزیکەی دوو دەیە لە دامەزراندنی بەشەکە، کارنامەی بەشەکە ڕەنگدانەوەی هەوڵ و ماندووبوونی بێوچانی ئەندامانی دەستەی مامۆستایانە لە دامەزراندنی تاقیگەی زۆر و پێشکەشکردنی کۆمەڵێکی بەرفراوان لە وانە پسپۆڕییەکانی زانستە ژیانییەکان. ئێستا بەشەکە لە قۆناغی جێگیربوون و گەشەی چۆنایەتیدایە.

هەروەها، دوو کۆمەڵەی زانستیی خوێندکاریی چالاک بە ناوەکانی «کۆمەڵەی زانستیی زیندەزانیی خانەیی و مۆلیکولی (لۆدیش)» و «کۆمەڵەی زانستیی بایۆتەکنۆلۆژیا» لەم بەشەدا کار دەکەن.​​​​​​​

پیام مدیر گروه


پەیامی سەرۆکی بەش

​​​​​​​بەشی زانستە ژیانییەکانی زانکۆی کوردستان، بە پشت‌بەستن بە ستافێکی ئەکادیمی پێکهاتوو لە نۆ ئەندامی دەستەی مامۆستایان کە پسپۆڕن لە بوارە جۆراوجۆرەکانی زانستە ژیانییەکاندا، دوو پرۆگرامی بەکالۆریۆس لە «بایۆتەکنۆلۆژیا» و «زیندەزانیی خانەیی و مۆلیکولی» و سێ پرۆگرامی ماستەر لە «زیندەزانیی خانەیی و مۆلیکولی»، «بایۆکیمیا» و «فیزیۆلۆژیای ئاژەڵان» پێشکەش دەکات. ئەم بەشە ژینگەیەکی زانستی، دینامیک و مرۆڤ-تەوەری بۆ پێگەیاندنی نەوەی داهاتووی توێژەران و پسپۆڕانی زانستە ژیانییەکان فەراهەم هێناوە. بە سوودوەرگرتن لە ئەزموونی مامۆستا گەنج و بەئەنگێزەکان، کەڵک‌وەرگرتن لە ئامێری پێشکەوتووی تاقیگەیی و پشت‌بەستن بە توانستە ناوچەیی و ئیکۆلۆژییەکانی پارێزگای کوردستان، ئەم بەشە هەنگاوی کاریگەری لە بواری فێرکاری، توێژینەوە و فراوانکردنی سنوورەکانی زانستدا ناوە. پێگەیاندنی خوێندکارانی داهێنەر و بەرهەمهێنانی وتار و کتێبی زانستیی باوەڕپێکراو لە شانازییەکانی ئەم بەشە هەژمار دەکرێن.

بەشی زانستە ژیانییەکان، وەک یەکێک لە پایە زانستییەکانی کۆلێژی زانستە بنەڕەتییەکان، ڕۆڵێکی بنچینەیی لە پەرەپێدانی فێرکاری و توێژینەوەی زیندەیی لە ڕۆژئاوای وڵاتدا دەگێڕێت. ئێمە باوەڕمان وایە کە زیندەزانی، پردێکە لە نێوان سروشت و تەکنەلۆژیادا بۆ دۆزینەوەی چارەسەری بەردەوام، ژیان-تەوەر و ڕەوشتی لە وەڵامی ئاڵنگارییە جیهانی و هەرێمییەکاندا. لەم ڕوانگەیەوە، پەیامی ئێمە تەنها فێرکاری و توێژینەوە نییە، بەڵکو پابەندبوونە بە بەها مرۆییەکان، ڕەوشتی زانستی و پاراستنی میراتی زیندەیی ناوچەکە. بۆیە بانگهێشتی خوێندکاران، توێژەران و خولیامەندان دەکەین بۆ هاوبیری، هاوکاریی زانستی و کاریگەریی بنیاتنەرانە.

ئەم بەشە بە هەبوونی ئەندامانی دەستەی مامۆستایانی بەتوانا، تاقیگەی پێشکەوتوو و ڕوانگەیەکی توێژینەوەیی ناوچە-تەوەر، نەک تەنها لە چوارچێوەی زانستە بنەڕەتییەکاندا، بەڵکو لە کارلێکی نێوان-زانستیدا لەگەڵ بوارەکانی وەک کشتوکاڵ، ژینگە، سامانی ماسی، کیمیا و زانستە دەرمانییەکاندا چالاکە. بوارە سەرەکییەکانی توێژینەوەی بەشەکە بریتین لە:
  • لێکۆڵینەوە لە چالاکیی ڕاگریکردنی ئەنزیمەکان لەلایەن ئاوێتەکانی سەرچاوە سروشتییەکانەوە بە ئامانجی دۆزینەوەی دەرمانی نوێ
  • فایتۆکیمیا و بایۆتەکنۆلۆژیای مێتابۆلیتە لاوەکییەکانی ڕووەک
  • زانستە دەمارییە ڕەفتاری و مۆلیکولییەکان
  •  لێکۆڵینەوە لە گۆڕانکارییە ڕەفتاری و مۆلیکولییەکانی پەیوەست بە ئالوودەبوون بە مۆرفین
  • تاقیکردنەوەی چالاکییە مەعریفییەکان و گۆڕانکاریی دەربڕینی جین و پڕۆتین لە مۆلیکولە سیگناڵییەکانی مێشکدا لەسەر مۆدێلی ئاژەڵ
  • دینامیکی میتۆکۆندریا و نەخۆشییە دەمارییە شیبوونەوەییەکان
  • نانۆبایۆتەکنۆلۆژیا و گۆڕانی زیندەیی مایکرۆبی
  • کانزاسازیی زیندەیی و کۆنترۆڵی زیندەیی لە کشتوکاڵدا
  • ئەندازیاریی مێتابۆلی
  • لێکۆڵینەوە لە هەمەجۆریی زیندەیی ڕووەک و ڕووەکە دەرمانییەکان
  • سیستەماتیک، ئیکۆلۆژی، بایۆجۆگرافیا و فایلۆجینیی مشەخۆرە کرمییەکانی بڕبڕەدارەکان
  • چالاکیی دژەشێرپەنجەیی بەرهەمە سروشتی و ئاوێتە دەستکردەکان
  • بایۆئینفۆرماتیک و لێکۆڵینەوە لە پێکهاتە و فرمانی پڕۆتینەکان

جایگاه گروه در دانشکده


گروه علوم زیستی، یکی از ارکان علمی دانشکده علوم پایه محسوب می‌شود و نقشی بنیادین در توسعه آموزش و پژوهش‌های زیستی در منطقه غرب کشور ایفا می‌نماید. گروه علوم زیستی دانشگاه کردستان باور دارد که زیست‌شناسی، پلی میان طبیعت و فناوری است؛ پلی برای یافتن راه‌حل‌های پایدار، زیست‌ محور و اخلاقی در پاسخ به چالش‌های جهانی و منطقه‌ای. از این‌رو، مأموریت ما نه‌تنها آموزش و پژوهش، بلکه تعهد به ارزش‌های انسانی، اخلاق علمی، و حفاظت از میراث زیستی منطقه است. بر این اساس دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان را به هم‌اندیشی، همکاری علمی و تعامل سازنده دعوت می‌کنیم. با برخورداری از اعضای هیأت علمی توانمند، آزمایشگاه‌های مجهز، و چشم‌انداز پژوهشی منطقه‌محور، گروه علوم زیستی نه‌تنها در چارچوب رشته‌های علوم پایه، بلکه در تعامل میان رشته‌ای با حوزه‌هایی مانند کشاورزی، محیط‌زیست، شیلات، شیمی و علوم دارویی فعالیت دارد.

چرا تحصیل در گروه علوم زیستی دانشگاه کردستان؟


  • دانشگاه کردستان با برخورداری از گروه‌های علمی پویا و استادان جوان، دلسوز و باانگیزه، محیطی ایده‌آل برای رشد علمی و پژوهشی دانشجویان فراهم کرده است. در رشته‌های زیست‌فناوری و زیست‌شناسی سلولی و مولکولی، استادان نه تنها دانش تخصصی روز دنیا را منتقل می‌کنند، بلکه با همراهی نزدیک و حمایت مستمر، دانشجویان را در مسیر شکوفایی استعدادهایشان یاری می‌دهند.

  • خروجی‌های علمی و المپیادی دانشجویان این رشته‌ها در سال‌های اخیر نشان‌دهنده‌ی کیفیت بالای آموزش و پژوهش در دانشگاه کردستان است. بسیاری از فارغ‌التحصیلان توانسته‌اند در مقاطع بالاتر دانشگاه‌های معتبر ایران و جهان پذیرفته شوند یا در صنایع مرتبط با زیست‌فناوری و علوم زیستی مشغول به کار شوند. این موفقیت‌ها گواهی بر توانمندی علمی و عملی دانشجویان این دانشگاه است.

  • از سوی دیگر، فضای علمی دانشگاه کردستان با امکانات آزمایشگاهی و پروژه‌های تحقیقاتی متنوع، فرصت‌های ارزشمندی برای تجربه‌ی عملی و یادگیری مهارت‌های کاربردی فراهم می‌آورد. دانشجویان در طول تحصیل نه تنها با مبانی نظری آشنا می‌شوند، بلکه در پروژه‌های واقعی و کاربردی مشارکت می‌کنند و آماده‌ی ورود به بازار کار یا ادامه‌ی تحصیل در سطح بین‌المللی می‌گردند.

  • تحصیل در این رشته‌ها در دانشگاه کردستان یعنی پیوستن به جمعی پرانرژی، با انگیزه و رو به رشد؛ جایی که علم و تلاش دست در دست هم می‌دهند تا آینده‌ای روشن برای دانشجویان و جامعه ساخته شود.

اهداف گروه علوم زیستی


اهداف کلان گروه علوم زیستی دانشگاه کردستان

  • تولید دانش بنیادی و کاربردی در حوزه‌های نوینی چون فیتوشیمی، بیوتکنولوژی و علوم اعصاب؛ کشف و توسعه عوامل درمانی جدید از منابع طبیعی و سنتزی برای مقابله با بیماری‌هایی مانند سرطان و اختلالات عصبی؛ حفاظت و بهره‌برداری پایدار از تنوع زیستی بومی از طریق شناسایی و ارزش‌گذاری گیاهان دارویی و انگل‌ها؛ ارائه راهکارهای بیوتکنولوژیک و سازگار با محیط‌زیست در کشاورزی و صنعت؛ و در نهایت، ترویج پژوهش‌های یکپارچه با پیوند علوم اعصاب، بیوانفورماتیک و نانوفناوری برای حل مسائل پیچیده زیستی.

اهداف خرد (ویژه) گروه علوم زیستی دانشگاه کردستان

در راستای تحقق اهداف کلان فوق، اهداف خرد و عملیاتی گروه در قالب محورهای پژوهشی اعضا به شرح زیر تعریف می‌شود:
۱.  در حوزه کشف دارو و فیتوشیمی:
  • هدف: جداسازی، شناسایی و ارزیابی فعالیت زیستی ترکیبات ثانویه گیاهی و میکروبی.
  • اقدامات: غربالگری سیستماتیک منابع طبیعی برای مهار آنزیم‌های کلیدی در بیماری‌ها، ارزیابی فعالیت ضدسرطانی و تعیین رابطه ساختار-عملکرد ترکیبات.
۲.  در حوزه علوم اعصاب و اختلالات رفتاری:
  • هدف: درک مکانیسم‌های مولکولی و سلولی موثر در اعتیاد و بیماری‌های عصبی.
  • اقدامات: بررسی تغییرات رفتاری، بیان ژن‌ها و پروتئین‌های سیگنالینگ در مدل‌های حیوانی اعتیاد به مورفین، مطالعه پویایی میتوکندری در بیماری‌های تحلیل برنده عصبی و ارزیابی فعالیت‌های شناختی.
۳ .  در حوزه بیوتکنولوژی و نانوزیست‌فناوری:
  • هدف: به کارگیری فناوری‌های نوین برای حل چالش‌های زیستی و زیست‌محیطی.
  • اقدامات: مهندسی متابولیک برای تولید ترکیبات با ارزش، استفاده از نانوفناوری در سیستم‌های زیستی، مطالعه زیست‌تبدیلی توسط میکروارگانیسم‌ها و توسعه روش‌های کانی‌سازی زیستی.
۴.  در حوزه تنوع زیستی و سیستماتیک:
  • هدف: شناخت و تحلیل جامع گونه‌های گیاهی و انگل‌های منطقه.
  • اقدامات: مطالعات فلوریستیک، فیتوشیمیایی و قوم‌گیاهی گیاهان دارویی، انجام تحقیقات سیستماتیک، اکولوژیک و فیلوژنتیک بر روی انگل‌های کرمی مهره داران.
۵.  در حوزه بیوانفورماتیک و مطالعات سازه‌ای:
  • هدف: استفاده از ابزارهای محاسباتی برای پیش‌بینی و تحلیل مسائل زیستی.
  • اقدامات: مدل‌سازی ساختار و عملکرد پروتئین‌ها، آنالیز داده‌های اومیکس و طراحی مجازی دارو برای اهداف درمانی.

گرایش های تخصصی


مقطع کارشناسی

  • زیست شناسی سلولی و مولکولی
  • زیست فناوری

مقطع کارشناسی ارشد

  • بیوشیمی
  • زیست شناسی جانوری-فیزیولوژی جانوری
  • زیست شناسی سلولی و مولکولی

زمینه های فعالیت های علمی و پژوهشی گروه


  •  مطالعه فعالیت مهارکنندگی آنزیم ها توسط عوامل استخراج شده از منابع طبیعی با هدف شناسایی داروهای بالقوه
  •  فیتوشیمی، بیوتکنولوِژی ترکیبات ثانویه گیاهی
  •  علوم اعصاب رفتاری و مولکولی
  • بررسی تغییرات رفتاری و مولکولی مرتبط با اعتیاد به مورفین
  • بررسی فعالیت های شناختی و تغییرات بیان ژن و پروتئین مولکول های سیگنالینگ در مغز در مدل موش آزمایشگاهی
  • پویایی میتوکندری و بیماریهای تحلیل برنده عصبی
  • نانوزیست فناوری و زیست تبدیلی میکروبی
  • کانی سازی زیستی و بیوکنترل در کشاورزی
  • مهندسی متابولیک
  • مطالعه تنوع زیستی گیاهی و گیاهان دارویی
  • سیستماتیک، اکولوژی، بیوجغرافی و فیلوژنی انگل های کرمی در مهره داران
  • فعالیت ضدسرطانی محصولات طبیعی و ترکیبات سنتزی
  • بیوانفورماتیک و ساختار و عملکرد پروتئین ها