دەربارەی بەشی ئامار

بەشی فێرکاریی ئاماری زانکۆی کوردستان گەشتی زانستی و فێرکاریی خۆی لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ (مێهری ١٣٨٦) بە وەرگرتنی یەکەمین خولی خوێندکارانی ئاستی بەکالۆریۆس لە کۆلێژی زانستەکاندا دەست پێکرد. ئەم بەشە لە هەنگاوێکی ستراتیژیدا و بەمەبەستی تەواوکردنی زنجیرەی خوێندنی باڵا، لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ (مێهری ١٣٩١)دا سەرکەوتوو بوو لە وەرگرتنی خوێندکار لە ئاستی ماستەردا (پسپۆڕیی ئاماری بیرکاری). لە ساڵی ١٤٠٥ (٢٠٢٦)، دوای بەدەستهێنانی مۆڵەتی کۆتایی لە وەزارەتی زانست، توێژینەوە و تەکنەلۆژیا، دەرگاکانی ئەم بەشە بە ڕووی یەکەمین خولی خوێندکارانی دکتۆرای پسپۆڕیی ئاماردا کرانەوە. ئەم دەستکەوتە مێژووییە، نەک هەر بەشی ئاماری زانکۆی کوردستان دەکاتە یەکێک لە ناوەندە سەرەکییەکانی پێگەیاندنی ئەندامانی دەستەی زانستی و توێژەرانی باڵا لە ڕۆژئاوای وڵاتدا، بەڵکوو ئاسۆیەکی نوێی لە پێناو پەرەپێدانی توێژینەوەکانی سنووری زانست و چارەسەرکردنی پرسە ئاڵۆزە نیشتمانییەکاندا کردووەتەوە.

دیدگا؛ کێشانی نەخشەی داهاتوو لە سەردەمی داتاکاندا

بەشی ئامار بە پشت‌بەستن بە توانای ئاستی دکتۆرا، دیدگای خۆی لەسەر ئەم تەوەرە ستراتیژییانەی خوارەوە دامەزراندووە:

  • پەرەپێدانی سنوورەکانی زانست: هەوڵدان بۆ دامەزراندنی پسپۆڕیی جیاواز و نێوان‌-زانستی لە ئاستەکانی خوێندنی باڵادا، بە جەختکردنەوە لەسەر زانستی داتا و ژیریی دەستکرد.

  • پێشەنگایەتیی زانستیی ناوچەکە: گێڕانی ڕۆڵی ڕاوێژکاری لە پڕۆژە گەورەکانی پارێزگا و نیشتمانیدا و گۆڕینی بەشەکە بۆ «ناوەند»ی شیکردنەوەی داتا لە ڕۆژئاوای وڵاتدا.

  • هاوئاهەنگیی نێوان‌-زانستی: فراوانکردنی پەیوەندییە زانستییەکان لەگەڵ بەشەکانی زانستەکانی کۆمپیوتەر، ئەندازیاری، کشتوکاڵ، زانستە پزیشکییەکان و بوارەکانی دیکە بۆ چارەسەرکردنی کێشە ڕاستەقینەکانی کۆمەڵگە.

  • بەهێزکردنی بەردەوام: بەڕێوەبردنی وۆرکشۆپی پسپۆڕی و خولی بەرزکردنەوەی تواناکان بۆ نوێکردنەوەی زانیاریی چالاکوانانی بواری داتا لەسەر ئاستی پارێزگا و وڵاتدا.

  • هەوڵدان بۆ دروستکردنی پەیوەندیی کاریگەرتر لەگەڵ کەرتی پیشەسازی و بازاڕی کاردا.

پەیامی سەرۆکی بەش

ئێمە لە سەردەمێکی سەرسوڕهێنەری داتاکاندا دەژین؛ سەردەمێک کە لێدانی دڵی بڕیاردانە ورد و گشتییەکان لە بوارەکانی کۆمەڵایەتی، ئابووری، پیشەسازی و تەندروستیدا، لەسەر بنەمای شیکردنەوە وردەکانی ئامار لێدەدات. بەشی ئاماری زانکۆی کوردستان بە درککردن بەم پێویستییە، کار دەکات بۆ ئەوەی بە پشت‌بەستن بە پسپۆڕییە تەواوکارییەکانی ئەندامانی دەستەی زانستیی خۆی، پێشەنگ بێت لە پێگەیاندنی نەوەیەکی نوێ لە شیکەرەوەکان و زانایانی داتا. ئێمە وێڕای بەرز نرخاندنی میراتی تیۆریی زانستی ئامار، لە هەوڵی فراوانکردنی بەکارهێنانەکانیداین بۆ چارەسەرکردنی تەحەددییەکانی ئەمڕۆی وڵات. داوا لە سەرجەم توێژەران، پسپۆڕان و بەتایبەت داواکارانی بەهرەمەند بۆ چوونە ناو ئاستی دکتۆرا لە ساڵی ١٤٠٥ (٢٠٢٦) و ساڵانی دوای ئەو دەکەین، کە لەم ڕێڕەوە زانستی و سەرنجڕاکێشەدا، ببنە هاوسەفەر و هاوهێزی ئێمە.

بۆچی بەشی ئاماری زانکۆی کوردستان؟

  • تەواوکردنی زنجیرەی خوێندنی باڵا: شانازیی میوانداریکردنی خوێندکاران لە هەر سێ ئاستی خوێندندا (بەکالۆریۆس، ماستەر و دکتۆرای پسپۆڕی) و بەدەستهێنانی پێگەیەکی شایستە لە ناوچەی ڕۆژئاوای وڵاتدا.

  • دەستەی زانستیی چالاک و هاوهێز: بەهرەمەندبوون لە مامۆستایانی پسپۆڕ بە داپۆشینی بەرفراوانی پێداویستییەکانی توێژینەوە (لەوانە ئاماری فەرمی، داتاکاوکی، ئاماری بەیزی، مۆدێلە هێڵییەکان، فێربوونی ئاماری و ئاماری بەهێز/خۆڕاگر) کە سەرپەرشتیکردنی تێزەکان لە سنوورەکانی زانستدا دەڕەخسێنێت.

  • تاقیگە و وۆرکشۆپی پسپۆڕیی شیکردنەوەی ئاماری: تەیار بە ژێرخانی نەرمامێری و سێرڤەرە پرۆسێسکەرە گونجاوەکان بۆ جێبەجێکردنی ئەلگۆریتمەکان و کارکردن لەگەڵ کلان‌داتادا (Big Data).

  • داهاتووخوازی لە بوارە نوێیەکاندا: پلاندانانی کرداری بۆ دامەزراندنی بواری «زانستی داتا» بۆ وەڵامدانەوەی پێداویستیی بازاڕی کار بۆ پسپۆڕانی شیکردنەوەی داتا.

ئامانجە ستراتیژییەکان

أ) توێژینەوە: پەرەپێدانی توێژینەوە بنیادییەکان لە ئاماری تیۆریدا، پێشەنگایەتی لە شیکردنەوەی داتا ئاڵۆزەکان و کلان‌داتادا، بەهێزکردنی تۆڕەکانی توێژینەوە لە بواری بایۆئینفۆرماتیکی ئاماریدا، و بڵاوکردنەوەی دەستکەوتەکان لە گۆڤارە زۆر باوەڕپێکراوە نێودەوڵەتییەکاندا.

ب) فێرکاری: پێگەیاندنی توێژەرانی ناوازە لە ئاستی دکتۆرادا، بەرزکردنەوەی ئاستی زانیاریی ئاماری و داتا لەسەر ئاستی زانکۆدا (لە ڕێگەی پێشکەشکردنی وانە هاوبەشەکانەوە)، و ئامادەکردنی خوێندکارانی بەکالۆریۆس بۆ ململانێ لە بەرزترین ناوەندە زانستییەکانی جیهاندا.

ج) خزمەتگوزارییە زانستی و کۆمەڵایەتییەکان: پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریی ڕاوێژکاریی ئاماری بە پیشەسازییەکان، فەرمانگەکان و توێژەرانی پارێزگا، و ڕۆڵگێڕان وەک باڵێکی زانستی بۆ بڕیاردانی بەڵگە-تەوەر لەسەر ئاستی ناوچەکەدا.

ڕێڕەوی خوێندن و پسپۆڕییەکان:

  • ئاستی بەکالۆریۆس: ئامار (بە ڕوانگەیەکی نوێ بۆ شیکردنەوەی داتا)

  • ئاستی ماستەر: ئاماری بیرکاری

  • ئاستی دکتۆرای پسپۆڕی (لە ساڵی ١٤٠٥ەوە): ئامار (بە دەرفەتی دەستنیشانکردنی بابەتی توێژینەوەی نەرم و هاوتەریب لەگەڵ سنوورەکانی زانستدا، لەسەر بنەمای پسپۆڕیی ئەندامانی دەستەی زانستی)

کۆمەڵە توێژینەوەییەکان و بوارەکانی چالاکیی مامۆستایان:
چالاکییە توێژینەوەییەکانی بەش لە یەکتربڕینی «تیۆری» و «پراکتیک»دا ئەنجام دەدرێت و ئەندامانی دەستەی زانستی لە سێ کۆمەڵەی ستراتیژیی خوارەوەدا چالاکن:

  • تیۆری و ئەنجامگیری: ئاماری بەیزی، خەمڵێنەرە بەهێزەکان، تیۆریی مەترسی (ڕیسک) و متمانەپێکراوی.

  • داتا ئاڵۆز و گەورەکان: شیکردنەوەی داتا فرەڕەهەندەکان، مۆدێلە هێڵییە گشتگیرکراوەکان، و ئاماری فەرمی لە بواری خەمڵاندنی ناوچە بچووکەکاندا.

  • نێوان‌-زانستی و نوێ: فێربوونی ئاماری، بایۆئینفۆرماتیکی ئاماری، داتاکاوکی، شیکردنەوەی هێشوویی و پۆلێنکردن.

📞ڕێگاکانی پەیوەندی و وەرگرتن بۆ خوێندکارانی نێودەوڵەتی