تاقیگە فێرکاری و توێژینەوەییەکانی بەشی زانستە زیندەییەکان

  1. تاقیگەی بایۆتەکنۆلۆژی و زیندەزانیی میکرۆبی: پڕچەک کراوە بە میکرۆسکۆپ، شێکەر، ئۆتۆکلاڤ، هوود، ئینکوباتۆری چاندنی میکرۆبی، وشککەرەوەی بەستوو و وۆرکستەیشن.

  2. تاقیگەی زیندەزانیی ئاژەڵان: لەخۆگری میکرۆسکۆپ، نموونەی ئاژەڵ و شانەناسی، و ئامێری ئەلکترۆفۆریسیس.

  3. تاقیگەی زیندەزانیی خانەیی، گەردیلەیی و بۆماوەزانی: دارای میکرۆسکۆپ، هوود، ئامێری ئەلکترۆفۆریسیس، فڕن، ڤۆرتێکس و ئۆتۆکلاڤ.

  4. تاقیگەی فیزیۆلۆژیی ئاژەڵان: لەخۆگری هوود، ئامێری ئەلکترۆفۆریسیس، وۆرکستەیشن، ڤۆرتێکس، ئامێری پرۆسێسەری شانە، ئامێری دەرخستنی وێستێرن بڵات، ڕیەڵ-تایم پی‌سی‌ئاڕ و گەرماوی ئاوی.

  5. تاقیگەی فیزیۆلۆژیی ڕووەکی: پڕچەک کراوە بە میکرۆسکۆپ، ئینکوباتۆری چاندنی شانەی ڕووەکی، ژووری چاندن و هوود.

  6. تاقیگەی بایۆکیمیا: دارای سپێکترۆفۆتۆمەتر، هوود، سانتریفیوژ، فڕن و هەڵمێنەری خولاوە.

  7. شوێنە هاوبەشەکان (ژووری چاندنی خانە، ژووری دۆکیومێنتی جێڵ، ژووری سپێکترۆفۆتۆمەتری): لەخۆگری هوودی چاندنی خانە، میکرۆسکۆپی ئینڤێرت، ئینکوباتۆری CO2، گەرماوی ئاوی، ئامێری پی‌سی‌ئاڕ، ئامێری ئەلکترۆفۆریسیس، سیستەمی دۆکیومێنتکردنی جێڵ، سانتریفیوژی ساردکەرەوەدار، تێرمۆبڵاک، ڤۆرتێکس، سپێکترۆفۆتۆمەتر و ئۆتۆکلاڤ.

  8. هێرباریۆم و شوێنی هەڵگرتنی نموونە ڕووەکییەکان

تاقیگەی زیندەزانیی ئاژەڵان

تاقیگەی ئاژەڵناسیی زانکۆی کوردستان دەکەوێتە ژووری ٤٠٣ لە نهۆمی چوارەمی باڵەخانەی کۆلێژی زانستە بنەڕەتییەکان. ئەم تاقیگەیە بەمەبەستی جێبەجێکردنی ئامانجە فێرکاری و توێژینەوەییەکانی پەیوەست بە ئاژەڵناسی و بایۆسیستەماتیکی ئاژەڵان دامەزراوە و کەرەستە سەرەتاییەکانی پێویست بۆ ئەم مەبەستانەی تێدا دابین کراوە.

خولە کردارییەکانی تاقیگەی ئاژەڵناسی لە دوو بەشی سەرەکی پێکدێت: بێ‌بڕبڕەکان و بڕبڕەدارەکان. لەم خولانەدا، سلایدی میکرۆسکۆپیی ئامادەکراو و نموونەی ماکرۆسکۆپیی ئاژەڵان دەخرێنە بەردەستی خوێندکاران. پڕۆگرامی خوێندن بابەتەکانی خوارەوە لەخۆدەگرێت:

  • لێکۆڵینەوە لە پێکهاتە و فرەچەشنێتیی پرۆتۆزۆا (Protozoa)

  • لێکۆڵینەوە لە پێکهاتە و فرەچەشنێتیی کرمە پانەکان (Platyhelminthes)

  • لێکۆڵینەوە لە پێکهاتە و فرەچەشنێتیی کرمە لوولەییەکان (Nematoda)

  • لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەی کرمە ئەڵقەییەکان (Annelida)

  • لێکۆڵینەوە لە پێکهاتە و فرەچەشنێتیی جومگەپێیەکان (Arthropoda)

  • لێکۆڵینەوە لە پێکهاتە و فرەچەشنێتیی نەرمەلۆکەکان (Mollusca)

  • لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەی پەتکدارە سەرەتاییەکان (Protochordata)

  • توێکاریی بڕبڕەدارەکان و توێکاریی بەراوردکارانەی ماسی، دووژین، خشۆک، باڵندە و شیردەرەکان، هەروەها کۆئەندامی ئێسکەپەیکەری بڕبڕەدارەکان

  • پشکنینی میکرۆسکۆپیی تاکسۆنە مشەخۆرەکان و تەکنیکەکانی ڕەنگکردن و ئامادەکردنی سلاید بۆ کرمە مشەخۆرەکان

جگە لە بواری فێرکاری، تاقیگەکە پشتیوانی لە توێژینەوەکانی بایۆسیستەماتیکی ئاژەڵان دەکات، کە ئەم بوارانە لەخۆدەگرێت:

  • گەشتی زانستی بۆ کۆکردنەوەی نموونەی تاکسۆنە جیاوازەکان، وەک ماسییە کڕکڕاگەیی و ئێسکییەکان و مشەخۆرەکانیان.

  • ناسینەوە و وەسفکردنی جۆرە نوێیەکانی ئاژەڵان بە بەکارهێنانی تایبەتمەندییە مۆرفۆلۆژی و مۆلیکولارییەکان.

  • توێژینەوەی ئیکۆلۆژیی مشەخۆرە کرمییەکان.

کەرەستە بەردەستەکان: تاقیگەکە پڕچەک کراوە بە میکرۆسکۆپ، نموونەی ئاژەڵ و شانەناسی، و ئامێری ئەلکترۆفۆریسیس.


تاقیگەی فیزیۆلۆژیی ئاژەڵان

تاقیگەی فیزیۆلۆژیی ئاژەڵان لە ساڵی ٢٠٠٨ لەلایەن دکتۆر شەمسەدین ئەحمەدییەوە دامەزرا و پڕچەک کرا. لەم تاقیگەیەدا، وانە کردارییەکانی کۆرسەکانی "فیزیۆلۆژیی ئاژەڵان ١" و "فیزیۆلۆژیی ئاژەڵان ٢" بۆ خوێندکارانی بەکالۆریۆس لە بەشی زیندەزانیی گشتی، بە ڕیز لە وەرزی یەکەم و دووەمی ساڵی خوێندندا، بەڕێوەدەچن. هەروەها، وانەی کرداریی فیزیۆلۆژیی ئاژەڵان بۆ خوێندکارانی بەشی بایۆتەکنۆلۆژی لە وەرزی دووەمی هەموو ساڵێکی خوێندندا لەم تاقیگەیەدا پێشکەش دەکرێت. لە ئێستادا، تاقیگەکە کەرەستەی پێویستی بۆ ئەنجامدانی کۆمەڵێکی razawranaway la azmwnە فیزیۆلۆژییەکان تێدایە، کە ئەمەش وای کردووە وانە کردارییەکان بۆ خوێندکاران سەرنجڕاکێش و بەسوود بن.

تاقیگەی فیزیۆلۆژیی ئاژەڵان، جگە لە ئامانجە فێرکارییەکانی، ئامانجی توێژینەوەیی، بەتایبەتی لە بواری زانستی دەماردا، پەیڕەو دەکات. بە هەوڵە بەردەوامەکانی دکتۆر ئەحمەدی، کەرەستەی توێژینەوەی گونجاو بۆ جێبەجێکردنی پڕۆژە توێژینەوەییەکان لە بوارەکانی زانستی دەماریی ڕەفتاری و گەردیلەییدا دابین کراوە. توێژینەوەکانی بەڕێزیان لەسەر لێکۆڵینەوەی میکانیزمەکانی دژە-ئازار، خۆڕاگری، دڵەڕاوکێ و یادەوەریی دروستبوو بەهۆی مۆرفین لە مشکی تاقیگەدایە. ئەم توێژینەوانە لە ئاستی گەردیلەییدا، لێکۆڵینەوە لە دەرخستنی جین و پرۆتین، و لە ئاستی ڕەفتاریدا، تاقیکردنەوە ڕەفتارییە جیاوازەکانی وەک "هات پلەیت"، "EPM" و "Passive Avoidance" لەخۆدەگرێت. کەرەستە توێژینەوەییەکانی پێویست بۆ ئەم لێکۆڵینەوانە لە تاقیگەی فیزیۆلۆژی و زانستی دەمار و هەروەها لە تاقیگەی توێژینەوەی ناوەندیی بەشی زانستە زیندەییەکان و بایۆتەکنۆلۆژیدا بەردەستن.

کەرەستە بەردەستەکان: تاقیگەکە پڕچەک کراوە بە هوود، ئامێری ئەلکترۆفۆریسیس، وۆرکستەیشن، ڤۆرتێکس، ئامێری پرۆسێسەری شانە، ئامێری دەرخستنی وێستێرن بڵات، ڕیەڵ-تایم پی‌سی‌ئاڕ و گەرماوی ئاوی.

Responsive Image

تاقیگەی سیستەماتیکی ڕووەکی

تاقیگەی سیستەماتیکی ڕووەکی وەک یەکێک لە تاقیگە نوێیەکانی کۆلێژی زانستە بنەڕەتییەکان ناسراوە، کە لە چەند ساڵی ڕابردوودا، بە کۆکردنەوەی کۆمەڵێک لە ڕووەکە خۆماڵی و ناخۆماڵییەکانی پارێزگا، هەوڵی داوە بانکێکی داتای گشتگیر لە فلۆرای ناوچەکە پێکبهێنێت.

لەکاتی ئێستادا، وانە کردارییەکانی کۆرسەکانی سیستەماتیکی ڕووەکی ١ و ٢ بۆ خوێندکارانی بەشی زیندەزانیی گشتی، لە شوێنێکی هاوبەش لەگەڵ کۆگای هەڵگرتنی نموونە ڕووەکییەکان (ژووری ١٠٣) بەڕێوەدەچێت. هیوادارین لە داهاتوویەکی نزیکدا، بە پڕچەککردنی تەواوی هێرباریۆم، بەشی فێرکاریی ئەم وانانە بۆ شوێنێکی تایبەت و جیاواز لە کۆمەڵگەی هێرباریۆم بگوازرێتەوە. هەروەها، وانەی کرداریی تاقیگەی زیندەزانیی ڕووەکی بۆ خوێندکارانی بەشی بایۆتەکنۆلۆژی پێشکەش دەکرێت. ئەم پۆلانە لە تاقیگەی توێکاریی ڕووەکی (ژووری ٤١٨) بەڕێوەدەچن و کەرەستە بەردەستەکان دەرفەتی چاودێریی زانستیی بەسوود و سەرنجڕاکێش بۆ خوێندکاران دابین دەکەن.

کەرەستە بەردەستەکان: تاقیگەکە پڕچەک کراوە بە میکرۆسکۆپ، ئینکوباتۆری چاندنی شانەی ڕووەکی، ژووری چاندن و هوود.

Responsive Image

تاقیگەی سیستەماتیکی ڕووەکی ١:

  • ئاشنابوون بە شێوازەکانی کۆکردنەوە، وشککردنەوە و ئامادەکردنی نموونەی ڕووەکی بۆ دروستکردنی هێرباریۆم.

  • ئاشنابوون بە سەرچاوە زانستییەکانی بەکارهاتوو لە پۆلێنکردنی ڕووەکەکان و شێوازی بەکارهێنانیان.

  • ئاشنابوون بە بنەماکانی دروستکردنی کلیلی ناسینەوەی ڕووەکەکان.

  • لێکۆڵینەوە لە نموونەکانی بریۆفیتەکان (ئیلخییەکان).

  • لێکۆڵینەوە لە نموونەکانی پتریدۆفیتەکان (سەراخسەکان).

  • لێکۆڵینەوە لە نموونەکانی پێش-فانرۆگامەکان.

  • لێکۆڵینەوە لە نموونەکانی کلامیدۆسپێرمەکان.

  • لێکۆڵینەوە لە نموونەکانی کۆنیفرۆفیتەکان (دەردارەکان).

  • لێکۆڵینەوە لە نموونەکانی ڕووەکە گوڵدارە یەک-لەتکەییەکان.

تاقیگەی سیستەماتیکی ڕووەکی ٢:

  • ئاشنابوون بە خێزانەکانی ڕووەکە دوو-لەتکەییەکان لە گرووپی بێ-پەڕەگوڵەکان (Apetalous) (تاک-ڕەگەز و نێر-مێ).

  • ئاشنابوون بە خێزانەکانی ڕووەکە دوو-لەتکەییەکان لە گرووپی پەڕەگوڵ-جیاکان (Dialypetalous).

  • ئاشنابوون بە خێزانەکانی ڕووەکە دوو-لەتکەییەکان لە گرووپی پەڕەگوڵ-پێکەوەنووساوەکان (Gamopetalous).

تاقیگەی زیندەزانیی ڕووەکی:

  • ناسینەوەی ئامێر و کەرەستەی تاقیگەیی.

  • شێوازەکانی ئامادەکردنی نموونەی ڕووەکی بۆ لێکۆڵینەوەی میکرۆسکۆپی.

  • تەکنیکەکانی ڕەنگکردنی شانە ڕووەکییەکان.

  • بینین و لێکۆڵینەوەی خانەی ڕووەکی.

  • بینین و لێکۆڵینەوەی دەنکۆڵەکانی نیشاستە.

  • لێکۆڵینەوە لە نموونە جیاوازەکانی شانە ڕووەکییەکان.

  • لێکۆڵینەوە لە بڕگە پانەکی و درێژەکییەکانی ئەندامە ڕووەکییەکان.

هاوشان لەگەڵ چالاکییە فێرکارییەکان، بەرنامەی توێژینەوەی پەیوەندیدار بە بواری سیستەماتیکی ڕووەکی لە پلانی کاری ئەم تاقیگەیانەدایە. ئەم چالاکییانە بریتین لە:

  • ئەنجامدانی پڕۆژەی فلۆرستیک لەسەر ئاستی پارێزگا.

  • ئەنجامدانی لێکۆڵینەوەی سایتۆجێنەتیک لەسەر جۆرە جیاوازەکانی ڕووەک.

  • بەکارهێنانی شێوازی بارکۆدی دی‌ئێن‌ئەی (DNA Barcoding) بۆ ناسینەوە و ناساندنی جۆرە ڕووەکییەکان.

  • ئەنجامدانی لێکۆڵینەوەی مۆلیکولاری بۆ لێکۆڵینەوەی فیۆلۆجێنەتیکی لە ئاستە جیاوازەکانی پۆلێنکردندا.

  • هێرباریۆم و شوێنی هەڵگرتنی نموونە ڕووەکییەکان


تاقیگەی بایۆکیمیا

مێژووی دامەزراندن و کارپێکردنی ئەم تاقیگەیە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠٠٧، کە نزیکەی ساڵێک دوای وەرگرتنی یەکەمین گرووپی خوێندکارانی بەکالۆریۆس لە بەشی زیندەزانیدا بوو. لەو کاتەوە، هاوکات لەگەڵ پڕچەککردنی بەردەوامی، چالاکییە فێرکاری و توێژینەوەییەکانی ئەم تاقیگەیە بە هاوتەریبی پەرەیان سەندووە.

کەرەستە بەردەستەکان: تاقیگەکە پڕچەک کراوە بە سپێکترۆفۆتۆمەتر، هوود، سانتریفیوژ، فڕن و هەڵمێنەری خولاوە.

Responsive Image

تاقیگەی مایکرۆبایۆلۆژی

مرۆڤایەتی لە مێژە، بە کەڵک وەرگرتن لە سەرجەم توانستە فیکری و کردارییەکانی، هەوڵی داوە بە بەکارهێنانی میکرۆئۆرگانیزمەکان، هەنگاوێک بەرەو دابینکردنی پێداویستییەکانی بنێت و ئاستی ئەو کێشانەی کە ڕووبەڕووی دەبێتەوە، کەم بکاتەوە.

تاقیگەکانی مایکرۆبایۆلۆژی و بایۆتەکنۆلۆژی، سەر بە بەشی زانستە زیندەییەکان و بایۆتەکنۆلۆژیی کۆلێژی زانستە بنەڕەتییەکانی زانکۆی کوردستان، وەک کۆمەڵگەیەکی نوێ دامەزراو، لە چەند ساڵی ڕابردوودا بە پشتیوانیی خوای گەورە، هاوکاریی ئەندامانی دەستەی زانستیی بەش، پشتیوانیی زانکۆ و هەوڵ و کۆششە بەردەوامەکانی دکتۆر ئاشنگەرەف، بە ئیمکاناتێکی تا ڕادەیەک باش و گونجاو لەگەڵ چالاکییە فێرکاری و توێژینەوەییەکان پڕچەک کراون. ئەم ئیمکاناتانە، زەمینەیان بۆ پێشخستنی فێرکاری و توێژینەوە لە بوارە جیاوازەکانی بایۆتەکنۆلۆژیدا، وەک مایکرۆبایۆلۆژی، بایۆتەکنۆلۆژیی پیشەسازی، بایۆتەکنۆلۆژیی ژینگەیی و نانۆبایۆتەکنۆلۆژی، خۆش کردووە.

Responsive Image

بەشی فێرکاریی مایکرۆبایۆلۆژی و بایۆتەکنۆلۆژی

  • ڕێنمایی تاقیگەی بایۆتەکنۆلۆژیی میکرۆبی

  • ڕێنمایی تاقیگەی مایکرۆبایۆلۆژی ١ و ٢

  • ئاشنابوون بە شێوازەکانی دەوڵەمەندکردن، سکرینینگ و ئۆپتیمایزەیشن لە پرۆسەکانی ترشاندندا.

  • جیاکردنەوە و لێکۆڵینەوەی بەکتریا شی‌کەرەوەکانی سێلولۆز.

  • جیاکردنەوە و لێکۆڵینەوەی ئازۆتۆباکتەر لە خاک.

  • بەرهەمهێنانی پیشەسازیی ماستی پرۆبایۆتیک.

  • بەرهەمهێنانی پیشەسازیی سرکە لە ڕێگەی پرۆسەی گۆڕینی زیندەیی میکرۆبی (بیۆکۆنڤێرژن).

  • بەرهەمهێنانی پیشەسازیی ترشی سیتریک.

  • بەکارهێنانی گۆڕینی زیندەیی میکرۆبی (بیۆترانسفۆرمەیشن) لە بەرهەمهێنانی بەرهەمە پیشەسازییەکاندا.

  • ئاشنابوون بە شێوازەکانی ستێریلیزەکردن، تەکنیکە میکرۆسکۆپییەکان و ئامادەکردنی ژینگەی چاندنی میکرۆبی.

  • شێوازەکانی جیاکردنەوەی بەکتریا لە سەرچاوە سروشتییەکان و ئامادەکردنی چاندی پەتی.

  • لێکۆڵینەوەی پێکهاتە و بەشەکانی خانەی بەکتریایی بە بەکارهێنانی تەکنیکەکانی ڕەنگکردن.

  • بنەماکانی تاقیکارییە بایۆکیمیاییەکان بۆ ناسینەوەی بەکتریا.

  • لێکۆڵینەوەی کاریگەریی هۆکارە فیزیکی و کیمیاییەکان لەسەر بەکتریا.

  • هەڵسەنگاندنی پیسبوونی میکرۆبیی ئاو.

  • تاقیکاریی میکرۆبیی شیر.

  • جیاکردنەوە و ناسینەوەی فلۆرای میکرۆبیی پێست و گەروو.

  • ناسینەوە و دەستنیشانکردنی بەکتریا نەخۆشیهێنەرەکانی مرۆڤ و ئەنجامدانی تاقیکاریی ئەنتی‌بایۆگرام.

بەشی توێژینەوە: مایکرۆبایۆلۆژیی پیشەسازی و بایۆتەکنۆلۆژی

ئەمڕۆ، بایۆتەکنۆلۆژیی میکرۆبی، وەک زانستێکی پەیوەندیدار بە تەکنەلۆژیا زیندەییەکان، چارەسەری زۆرێک لە کێشە و گرفتە بنەڕەتییەکانی کۆمەڵگەی مرۆڤایەتی لە بوارە جیاوازەکانی وەک پیشەسازی، ژینگە، دەرمانسازی، پزیشکی، کشتوکاڵ و وزەدا پێشکەش دەکات. خۆپڕچەککردن بەم زانستە نوێیە لە جیهانی پیشەسازیی ئەمڕۆدا، دەتوانێت ڕۆڵێکی یەکلاکەرەوە لە توانای جووڵەی وڵاتدا بگێڕێت و پرۆسەی گەشەپێدان خێراتر بکات.

لەم چوارچێوەیەدا، ئامانج و ئەرکی تاقیگەکانی بایۆتەکنۆلۆژیی میکرۆبیی کۆلێژی زانستە بنەڕەتییەکانی زانکۆی کوردستان، ئەنجامدانی توێژینەوەی بایۆتەکنۆلۆژیی ئامانجداری لەخۆگرتووە. ئەم توێژینەوانە، لەسەر بەکارهێنانی میکرۆئۆرگانیزمەکان وەک کاتالیستی بنەما-کیمیای سەوز بۆ بەرهەمهێنانی بەرهەمە دەرمانی و پزیشکییەکانی خاوەن بەهای زیادکراوی بەرز، لابردنی پیسکەرە ژەهراوییەکان لە ژینگە و پەرەپێدانی شێوازە زیندەییەکان بۆ دروستکردنی نانۆ-تەنۆلکەکان، چڕ بووەتەوە.

کەرەستەکانی تاقیگەی بایۆتەکنۆلۆژی و زیندەزانیی میکرۆبی: تاقیگەکە پڕچەک کراوە بە میکرۆسکۆپ، شێکەر، ئۆتۆکلاڤ، هوود، ئینکوباتۆری چاندنی میکرۆبی، وشککەرەوەی بەستوو و وۆرکستەیشن.


تاقیگەی فیزیۆلۆژیی ڕووەکی

ئەم تاقیگەیە (ژووری ٤١٨) لە مانگی ئۆکتۆبەری ساڵی ٢٠٠٨ دامەزراوە. لەم ناوەندەدا، وانە کردارییەکانی تاقیگەی فیزیۆلۆژیی ڕووەکی ١ و تاقیگەی فیزیۆلۆژیی ڕووەکی ٢ بۆ خوێندکارانی بەکالۆریۆس لە بەشی زیندەزانیی گشتی، هەروەها وانەی تاقیگەی فیزیۆلۆژیی ڕووەکی بۆ خوێندکارانی بەکالۆریۆس لە بەشی بایۆتەکنۆلۆژی پێشکەش دەکرێت.

ناونیشانی دە تاقیکردنەوەی دیزاینکراو بۆ وانەی تاقیگەی فیزیۆلۆژیی ڕووەکی لە پرۆگرامی بەکالۆریۆسی بایۆتەکنۆلۆژیدا لە خشتەی خوارەوەدا هاتووە:

هێرباریۆم و شوێنی هەڵگرتنی نموونە ڕووەکییەکان